Jung pisał, że indywiduacja to „stawanie się osobą". Brzmi prosto. W praktyce jest to najtrudniejsze przedsięwzięcie, jakie człowiek może podjąć.
Kultura dostarcza nam gotowych scenariuszy — zawód, rodzina, sukces, samodoskonalenie. Indywiduacja nie jest przeciw nim. Jest obok. Pyta: czy to, czego chcę, jest naprawdę moje?
W terapii nie odpowiadamy na to pytanie. Pomagamy je usłyszeć. Sny, symbole, nagłe emocje, ciało — to wszystko narzędzia psyche, która wie, co ją boli, zanim jeszcze wie to nasz rozum.
Indywiduacja nie kończy się publikacją książki o sobie. Nie ma dyplomu. Jest po prostu ta chwila, gdy coś w nas zaczyna brzmieć własnym głosem — i rozpoznajemy go jako swój.